TG Winterberg over De Stille Kletsmajoor

Stel je een land voor waar mensen woorden moeten kopen voordat ze deze uit kunnen spreken. Welke woorden kies je dan? En heb je wel de juiste woorden nodig of kan je met elk woord alles zeggen? De nieuwe voorstelling De Stille Kletsmajoor (3+) van Tg. Winterberg schenkt het (jonge) publiek een wonderlijke wereld vol woorden en letters en liefde tussen de regels.

Interview met Marlyn Coetsier door Gian van Grunsven

Zou je jezelf kunnen voorstellen?

Mijn naam is Marlyn Coetsier, ik ben een beeldende theatermaker en poppenspeler en artistiek leider van Tg. Winterberg. Met Tg. Winterberg maken we bijzondere beeldende voorstellingen met objecten, installaties, poppen en acteurs. Voor deze nieuwe voorstelling heb ik samen gewerkt met regisseur en schrijver Mark Haayema.

De voorstelling Stille Kletsmajoor is gebaseerd op het prentenboek ‘Het land van de grote woordfabriek’ van Agnès de Lestrade. Wat sprak jou aan in dat boek?

Dit boek neemt je mee naar het land van de grote woordfabriek, waar mensen niet spreken maar woorden moeten kopen, om deze heel voorzichtig in te slikken en dan te kunnen uitspreken. In dit land woont Florian, een jongen die verliefd is op Siebelle. Maar Flo heeft niet de juiste woorden om dit te uiten en ook niet voldoende geld om deze te kunnen kopen. Behalve dat het boek direct mijn verbeelding prikkelde en ik zin kreeg om zelf het land vorm te geven, gaat het voor mij ook over mensen die zichzelf misschien niet zo goed in taal kunnen of durven uitdrukken. Hoe breng je jezelf dan voor het voetlicht?

Hoe ziet dat land er in jullie voorstelling uit?

Zoals vaker in de voorstellingen van Tg. Winterberg werken we met schaalvergrotingen, van heel klein naar groot. We bouwen het land eerst in houten blokken, daarna in boeken, en vervolgens is het hele podium het land. In de hele vormgeving zijn letters en woorden de drijvende kracht. Zo is het land op een gegeven moment helemaal opgebouwd uit oude boeken die we hebben uitgehold en bewerkt. De woordenwinkel bestaat uit oude scrabble letters, ik geloof van wel 11 scrabble spellen. En dan is er ook nog de woordfabriek, waar alle woorden gemaakt worden. De kinderen kunnen mee helpen om deze fabriek in beweging te zetten. Het is een wonderlijke wereld waar je heel lang naar kan kijken.

Het ziet eruit als minutieus werk…

Het maken van het decor was een ontzettend tijdrovende klus waar je normaal geen tijd voor zou hebben, maar door de lockdown stonden we allemaal stil en ik ben niet zo goed in stil zitten. In de voorstellingen van Tg. Winterberg gebruiken we altijd heel veel spullen en poppen en er is altijd veel te zien, maar zo verfijnd en gedetailleerd maakten we nog niet eerder. Het idee was om een kleine voorstelling te maken en op pad te gaan, naar scholen, buurtcentra en verzorgingstehuizen. Als zij niet naar theater mogen, ga ik naar hen, was het idee. Maar toen het af was, gingen we wederom in lockdown. Nu mogen we eindelijk het theater in, alleen is de mate van detaillering zo verfijnd dat je dat van een afstand in het theater niet goed kunt zien. Dat vonden we zonde, dus daarom gebruiken we nu ook video en projectie, om uit te vergroten.

Hoe gebruik je de poppen om dit te verbeelden?

Poppenspel gaat over lichaamstaal: een pop drukt zich uit in zijn fysieke houding en taal is daar ondergeschikt aan. Dat maakt poppenspel heel universeel. In plaats van te vertellen wat ze voelen, tonen ze de kern van hun emoties. Ik ben hierdoor ook altijd al gefascineerd geweest door gebarentaal. Daarin wordt behalve een verbale boodschap ook heel veel expressie overgebracht. Voor deze voorstelling ben ik gecoacht door een gebarentolk om ook de gesproken taal met gebaren te ondersteunen.    

De voorstelling is voor kinderen vanaf 3 jaar, wat krijgen zij mee van deze thematiek?

Kinderen kunnen zich herkennen in dat je iets wilt zeggen, maar dat je de juiste woorden nog niet hebt. Ze kennen de wanhoop dat je niet wordt begrepen en het gevoel van iets heel graag willen overbrengen maar niet zo goed weten hoe. Je hoeft trouwens geen woorden of letters te kunnen lezen om deze voorstelling te begrijpen. Net zoals dat het uiteindelijk ook niet uitmaakt wat Flo zegt, maar hoe hij het zegt. Hij probeert zich uit te drukken.

Tot slot, met welk gevoel wil je dat het publiek achterblijft?

Het lijkt mij fantastisch als ze thuis ook een stad willen gaan bouwen, met blokken of ook met oude boeken. Dat is toch waar Tg. Winterberg voor staat: dat je zin krijgt het zelf ook te doen.